Οι διατροφικές διαταραχές είναι ένα σοβαρό πρόβλημα που επηρεάζει εφήβους και νεαρούς ενήλικες. Στην εφηβεία, μια περίοδο σωματικών και ψυχολογικών αλλαγών, η διατροφή παίζει καθοριστικό ρόλο για την ανάπτυξη και την υγεία.
Ωστόσο, η πίεση για την επίτευξη ενός ιδανικού σωματότυπου, η επιρροή των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και οι ψυχολογικοί παράγοντες μπορούν να οδηγήσουν σε διατροφικές διαταραχές.
Τι είναι οι διατροφικές διαταραχές;
Οι διατροφικές διαταραχές είναι ψυχολογικές καταστάσεις που χαρακτηρίζονται από ανώμαλη διατροφική συμπεριφορά, εμμονή με το βάρος και τη σωματική εικόνα, καθώς και αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία.
Οι πιο γνωστές διατροφικές διαταραχές είναι η νευρική ανορεξία, η νευρική βουλιμία και η διαταραχή υπερφαγίας.
Νευρική ανορεξία:
Η νευρική ανορεξία χαρακτηρίζεται από υπερβολικό φόβο για την αύξηση του βάρους, διαστρεβλωμένη εικόνα σώματος και περιορισμό της πρόσληψης τροφής.
Οι έφηβοι με νευρική ανορεξία μπορεί να έχουν πολύ χαμηλό βάρος, να αισθάνονται κουρασμένοι και αδύναμοι, να έχουν προβλήματα με την περίοδο τους (στα κορίτσια) και να απομονώνονται από τους άλλους.
Ανορεξία
Η ανορεξία στην εφηβεία, γνωστή και ως νευρική ανορεξία, είναι μια σοβαρή διατροφική διαταραχή που χαρακτηρίζεται από επίμονη άρνηση για κατανάλωση επαρκούς τροφής και έντονο φόβο για αύξηση του σωματικού βάρους. Αυτή η διαταραχή επηρεάζει κυρίως εφήβους, και ιδιαίτερα κορίτσια, αν και μπορεί να εμφανιστεί και σε αγόρια.
Τι προκαλεί την ανορεξία;
Η ακριβής αιτία της ανορεξίας δεν είναι πλήρως κατανοητή, αλλά πιστεύεται ότι είναι ένας συνδυασμός γενετικών, ψυχολογικών και κοινωνικών παραγόντων.
Γενετικοί παράγοντες: Η ύπαρξη οικογενειακού ιστορικού με διατροφικές διαταραχές ή ψυχικές ασθένειες μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο εμφάνισης ανορεξίας.
ΚΥΚΛΟΣ ΑΓΧΟΥΣ | 13 ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ - 26 ΩΡΕΣ
5 ζωντανά (online) και 8 βιντεοσκοπημένα σεμινάρια για το άγχος | Κόστος συμμετοχής: 40 ευρώ | Διοργάνωση: PSYCHOLOGY.GR
Ψυχολογικοί παράγοντες: Χαμηλή αυτοεκτίμηση, τελειομανία, άγχος, κατάθλιψη και δυσκολία στην αντιμετώπιση συναισθημάτων μπορεί να συμβάλλουν στην ανάπτυξη της διαταραχής.
Κοινωνικοί παράγοντες: Η πίεση από την κοινωνία για ένα συγκεκριμένο πρότυπο ομορφιάς, η επιρροή των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και οι τραυματικές εμπειρίες, όπως ο εκφοβισμός ή η κακοποίηση, μπορεί να αποτελέσουν trigger για την εμφάνιση της ανορεξίας.
Πώς να αναγνωρίσετε την ανορεξία σε έναν έφηβο;
Υπερβολική απώλεια βάρους: Απώλεια βάρους που είναι σημαντικά χαμηλότερη από το φυσιολογικό για την ηλικία και το ύψος του εφήβου.
Εμμονή με τη σωματική εικόνα: Υπερβολική ενασχόληση με το βάρος, το σχήμα του σώματος και την εμφάνιση.
Φόβος για αύξηση βάρους: Έντονος φόβος και άγχος για την αύξηση του βάρους, ακόμα και όταν το βάρος είναι χαμηλό.
Στις Σκιές του Έρωτα, για τους αιρετικούς της αγάπης , του Πέτρου Θεοδώρου, από τις Εκδόσεις PSYCHOLOGY.GR: Μια υπαρξιακή προσέγγιση για τον Ερωτα, την αγάπη, τον σεξουαλικό πόθο.
Άρνηση για κατανάλωση τροφής: Αποφυγή γευμάτων ή κατανάλωση πολύ μικρών ποσοτήτων τροφής.
Υπερβολική άσκηση: Υπερβολική και εξαντλητική άσκηση με σκοπό την απώλεια βάρους.
Αλλαγές στη διάθεση: Ευερεθιστότητα, θλίψη, άγχος ή απομόνωση.
Διαστρεβλωμένη εικόνα σώματος: Ο έφηβος μπορεί να βλέπει τον εαυτό του ως υπέρβαρο, ακόμα και όταν είναι πολύ αδύνατος.
Επιπτώσεις της ανορεξίας
Η ανορεξία μπορεί να έχει σοβαρές επιπτώσεις στην σωματική και ψυχική υγεία του εφήβου.
Σωματικές επιπτώσεις: Απώλεια μυϊκής μάζας, διαταραχές στον καρδιακό ρυθμό, ορμονικές διαταραχές, προβλήματα με τα δόντια, αφυδάτωση, αναιμία, ακόμη και θάνατος.
Ψυχικές επιπτώσεις: Κατάθλιψη, άγχος, ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή, χαμηλή αυτοεκτίμηση, προβλήματα στις σχέσεις.
Πώς να βοηθήσετε έναν έφηβο με ανορεξία;
Η έγκαιρη διάγνωση και η θεραπεία είναι ζωτικής σημασίας για την αντιμετώπιση της ανορεξίας. Εάν υποψιάζεστε ότι ένας έφηβος υποφέρει από ανορεξία, είναι σημαντικό να:
Μιλήσετε μαζί του με αγάπη και κατανόηση: Δημιουργήστε ένα ασφαλές περιβάλλον όπου ο έφηβος θα νιώθει άνετα να μιλήσει για τα συναισθήματά του.
Ενθαρρύνετέ τον να αναζητήσει επαγγελματική βοήθεια: Ψυχολόγος, ψυχίατρος ή διατροφολόγος μπορούν να προσφέρουν την κατάλληλη θεραπεία και υποστήριξη.
Υποστηρίξτε τον στην προσπάθειά του να ξεπεράσει τη διαταραχή: Η αγάπη, η κατανόηση και η υπομονή είναι απαραίτητες για την αντιμετώπιση της ανορεξίας.
Νευρική βουλιμία
Η νευρική βουλιμία χαρακτηρίζεται από επεισόδια υπερφαγίας, ακολουθούμενα από αντισταθμιστικές συμπεριφορές, όπως ο εμετός, η χρήση καθαρτικών ή η υπερβολική άσκηση.
Οι έφηβοι με νευρική βουλιμία μπορεί να έχουν φυσιολογικό βάρος ή να είναι υπέρβαροι, να αισθάνονται ντροπή και ενοχή για την υπερφαγία και να έχουν προβλήματα με τα δόντια τους και το πεπτικό τους σύστημα.
Βουλιμία
Η βουλιμία στην εφηβεία είναι μια σοβαρή διατροφική διαταραχή που χαρακτηρίζεται από επεισόδια υπερφαγίας, ακολουθούμενα από αντισταθμιστικές συμπεριφορές, όπως ο εμετός, η χρήση καθαρτικών ή η υπερβολική άσκηση.
Τι είναι η βουλιμία;
Η βουλιμία είναι μια ψυχολογική διαταραχή που επηρεάζει τόσο την ψυχική όσο και τη σωματική υγεία.
Οι έφηβοι που υποφέρουν από βουλιμία μπορεί να έχουν μια εμμονή με το βάρος και τη σωματική τους εικόνα, καθώς και μια έντονη επιθυμία να χάσουν βάρος. Αυτό μπορεί να τους οδηγήσει σε ακραίες δίαιτες ή σε άλλες ανθυγιεινές πρακτικές.
Αίτια βουλιμίας στην εφηβεία
Ψυχολογικοί παράγοντες: Η χαμηλή αυτοεκτίμηση, το άγχος, η κατάθλιψη και το αίσθημα ανασφάλειας μπορεί να συμβάλουν στην ανάπτυξη βουλιμίας.
Κοινωνικοί παράγοντες: Η πίεση από τους συνομηλίκους, η κριτική για το βάρος ή τη διατροφή, καθώς και η επιρροή των μέσων κοινωνικής δικτύωσης μπορεί να επηρεάσουν αρνητικά την εικόνα σώματος και να οδηγήσουν σε διατροφικές διαταραχές.
Οικογενειακοί παράγοντες: Η οικογενειακή ιστορία διατροφικών διαταραχών, η κριτική για το βάρος ή τη διατροφή, καθώς και η διαθεσιμότητα τροφής στο σπίτι μπορεί να επηρεάσουν τις διατροφικές συνήθειες των εφήβων.
Βιολογικοί παράγοντες: Ορισμένες έρευνες υποδεικνύουν ότι γενετικοί ή ορμονικοί παράγοντες μπορεί να παίζουν ρόλο στην ανάπτυξη της βουλιμίας.
Συμπτώματα βουλιμίας στην εφηβεία
Επεισόδια υπερφαγίας: Κατανάλωση μεγάλης ποσότητας φαγητού σε σύντομο χρονικό διάστημα, με αίσθημα απώλειας ελέγχου.
Αντισταθμιστικές συμπεριφορές: Πρόκληση εμετού, χρήση καθαρτικών ή διουρητικών, υπερβολική άσκηση ή νηστεία.
Αλλαγές στο βάρος: Διακυμάνσεις του βάρους ή διατήρηση ενός φυσιολογικού βάρους.
Αλλαγές στη συμπεριφορά: Απομόνωση από τους άλλους, μυστικοπαθητικότητα όσον αφορά το φαγητό, αλλαγές στη διάθεση ή στον ύπνο.
Επιπτώσεις της βουλιμίας στην εφηβεία
Σωματική υγεία: Διαταραχές ηλεκτρολυτών, προβλήματα με τα δόντια, γαστρεντερικές διαταραχές, καρδιακά προβλήματα, αφυδάτωση.
Ψυχική υγεία: Κατάθλιψη, άγχος, χαμηλή αυτοεκτίμηση, διαταραχές ύπνου, προβλήματα στις σχέσεις.
Πώς να βοηθήσετε έναν έφηβο που υποφέρει από βουλιμία
Μιλήστε μαζί του με αγάπη και κατανόηση: Δημιουργήστε ένα ασφαλές περιβάλλον όπου ο έφηβος θα νιώθει άνετα να μιλήσει για τα συναισθήματά του και τις δυσκολίες του.
Ενθαρρύνετέ τον να αναζητήσει επαγγελματική βοήθεια: Ψυχολόγος, ψυχίατρος ή διατροφολόγος μπορούν να προσφέρουν την κατάλληλη θεραπεία και υποστήριξη.
Υποστηρίξτε τον στην προσπάθειά του να ξεπεράσει τη διαταραχή: Η αγάπη, η κατανόηση και η υπομονή είναι απαραίτητες για την αντιμετώπιση της βουλιμίας.
Προωθήστε την υγιεινή διατροφή και την άσκηση: Ενθαρρύνετε τον έφηβο να ακολουθεί μια ισορροπημένη διατροφή και να ασκείται τακτικά, χωρίς να επικεντρώνεστε στο βάρος του.
Αποφύγετε την κριτική και την πίεση: Η κριτική για το βάρος ή τη διατροφή μπορεί να επιδεινώσει το πρόβλημα. Αντ' αυτού, επικεντρωθείτε στην υγεία και την ευεξία του εφήβου.
Διαταραχή υπερφαγίας
Η διαταραχή υπερφαγίας χαρακτηρίζεται από επεισόδια υπερφαγίας χωρίς αντισταθμιστικές συμπεριφορές.
Οι έφηβοι με διαταραχή υπερφαγίας μπορεί να είναι υπέρβαροι ή παχύσαρκοι, να αισθάνονται ενοχή και ντροπή για την υπερφαγία και να έχουν προβλήματα υγείας που σχετίζονται με το βάρος τους.
Υπερφαγία
Η υπερφαγία στην εφηβεία είναι ένα σύνθετο ζήτημα που μπορεί να έχει σημαντικές επιπτώσεις στην υγεία και την ψυχολογία των νέων.
Κατανοώντας τα αίτια, τα συμπτώματα και τις επιπτώσεις της υπερφαγίας, μπορούμε να βοηθήσουμε τους εφήβους να αντιμετωπίσουν αυτό το πρόβλημα και να αναπτύξουν υγιεινές διατροφικές συνήθειες.
Τι είναι η υπερφαγία;
Η υπερφαγία είναι η κατανάλωση μεγάλης ποσότητας φαγητού σε σύντομο χρονικό διάστημα, συχνά συνοδευόμενη από αίσθημα απώλειας ελέγχου και ενοχής.
Οι έφηβοι που υποφέρουν από υπερφαγία μπορεί να τρώνε ακόμα και όταν δεν πεινούν, να κρύβουν το φαγητό ή να τρώνε κρυφά, και να αισθάνονται ντροπή ή ενοχή μετά τα επεισόδια υπερφαγίας.
Αίτια υπερφαγίας στην εφηβεία
Ψυχολογικοί παράγοντες: Το άγχος, η κατάθλιψη, η χαμηλή αυτοεκτίμηση, το αίσθημα μοναξιάς ή η ανία μπορεί να οδηγήσουν σε υπερφαγία ως τρόπο αντιμετώπισης αρνητικών συναισθημάτων.
Κοινωνικοί παράγοντες: Η πίεση από τους συνομηλίκους για την εμφάνιση, η κριτική για το βάρος ή η διατροφή, καθώς και η επιρροή των μέσων κοινωνικής δικτύωσης μπορεί να συμβάλουν στην ανάπτυξη διατροφικών διαταραχών, συμπεριλαμβανομένης της υπερφαγίας.
Οικογενειακοί παράγοντες: Η οικογενειακή ιστορία διατροφικών διαταραχών, η κριτική για το βάρος ή τη διατροφή, καθώς και η διαθεσιμότητα τροφής στο σπίτι μπορεί να επηρεάσουν τις διατροφικές συνήθειες των εφήβων.
Βιολογικοί παράγοντες: Ορισμένες έρευνες υποδεικνύουν ότι γενετικοί ή ορμονικοί παράγοντες μπορεί να παίζουν ρόλο στην ανάπτυξη της υπερφαγίας.
Συμπτώματα υπερφαγίας στην εφηβεία
Επεισόδια υπερφαγίας: Κατανάλωση μεγάλης ποσότητας φαγητού σε σύντομο χρονικό διάστημα, με αίσθημα απώλειας ελέγχου.
Συναισθήματα ενοχής ή ντροπής: Αίσθημα ντροπής, ενοχής ή αηδίας μετά τα επεισόδια υπερφαγίας.
Αλλαγές στο βάρος: Αύξηση ή μείωση του βάρους, αν και πολλοί έφηβοι με υπερφαγία διατηρούν ένα φυσιολογικό βάρος.
Αλλαγές στη συμπεριφορά: Απομόνωση από τους άλλους, μυστικοπαθητικότητα όσον αφορά το φαγητό, αλλαγές στη διάθεση ή στον ύπνο.
Επιπτώσεις της υπερφαγίας στην εφηβεία
Σωματική υγεία: Παχυσαρκία, σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2, καρδιαγγειακά προβλήματα, υψηλή χοληστερόλη, προβλήματα αρθρώσεων, γαστρεντερικές διαταραχές.
Ψυχική υγεία: Κατάθλιψη, άγχος, χαμηλή αυτοεκτίμηση, διαταραχές ύπνου, προβλήματα στις σχέσεις.
Πώς να βοηθήσετε έναν έφηβο που υποφέρει από υπερφαγία
Μιλήστε μαζί του με αγάπη και κατανόηση: Δημιουργήστε ένα ασφαλές περιβάλλον όπου ο έφηβος θα νιώθει άνετα να μιλήσει για τα συναισθήματά του και τις δυσκολίες του.
Ενθαρρύνετέ τον να αναζητήσει επαγγελματική βοήθεια: Ψυχολόγος, ψυχίατρος ή διατροφολόγος μπορούν να προσφέρουν την κατάλληλη θεραπεία και υποστήριξη.
Υποστηρίξτε τον στην προσπάθειά του να ξεπεράσει τη διαταραχή: Η αγάπη, η κατανόηση και η υπομονή είναι απαραίτητες για την αντιμετώπιση της υπερφαγίας.
Προωθήστε την υγιεινή διατροφή και την άσκηση: Ενθαρρύνετε τον έφηβο να ακολουθεί μια ισορροπημένη διατροφή και να ασκείται τακτικά, χωρίς να επικεντρώνεστε στο βάρος του.
Αποφύγετε την κριτική και την πίεση: Η κριτική για το βάρος ή τη διατροφή μπορεί να επιδεινώσει το πρόβλημα. Αντ' αυτού, επικεντρωθείτε στην υγεία και την ευεξία του εφήβου.
Πώς να αναγνωρίσετε τις διατροφικές διαταραχές στην εφηβεία
Αλλαγές στις διατροφικές συνήθειες, όπως η αποφυγή ορισμένων τροφών ή γευμάτων.
Υπερβολική ενασχόληση με το βάρος, τη σωματική εικόνα και τη δίαιτα.
Συχνό ζύγισμα και αυτοκριτική για το σώμα.
Απομόνωση από τους άλλους και αποφυγή κοινωνικών εκδηλώσεων.
Αλλαγές στη διάθεση, όπως η θλίψη, το άγχος ή η ευερεθιστότητα.
Προβλήματα ύπνου και κόπωση.
Οι διατροφικές διαταραχές είναι σοβαρές ψυχολογικές καταστάσεις που απαιτούν επαγγελματική βοήθεια. Η έγκαιρη διάγνωση και η θεραπεία μπορούν να βοηθήσουν τους εφήβους να ανακτήσουν την υγεία τους και να ζήσουν μια φυσιολογική ζωή.
Συγγραφή - Επιμέλεια Άρθρου
Μαρτίνα Μαρία Αθανασίου - Ψυχολόγος
Μαρτίνα Μαρία Αθανασίου: έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology
Οι πληροφορίες που αναφέρονται στον επαγγελματικό κατάλογο ειδικών παρέχονται από τους ίδιους τους ειδικούς, κατά την εγγραφή τους στο σύστημα. Όταν βλέπετε την ένδειξη «έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology”, σημαίνει ότι το Psychology έχει ελέγξει, με email, τηλεφωνικά ή/και με λήψη των σχετικών εγγράφων, τα ακόλουθα στοιχεία:
- Ότι ο ειδικός είναι υπαρκτό πρόσωπο.
- Ότι τα πτυχία οι τίτλοι και οι εξειδικεύσεις που αναφέρει είναι αληθινά.
- Ότι οι πληροφορίες που αναφέρει ισχύουν.

Ψυχολόγος - Ψυχοθεραπεύτρια και Κλινική Επόπτρια με άδεια ασκήσεως επαγγέλματος Ψυχολόγου. Διεξάγει συνεδρίες διαδικτυακά και δια ζώσης. Έχει υπηρετήσει ως εκπαιδεύτρια συμβουλευτικής σε ιδιωτικούς φορείς στην Ελλάδα με σκοπό την εκπαίδευση και την εποπτεία συναδέλφων. Είναι μέλος σε επιστημονικούς συλλόγους, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό.